Teknobench

Verifika tas-sena bisestili

Iċċekkja jekk sena hijiex bisestili, ara r-regola Grigorjana pass pass, sib is-sena bisestili li jmiss u elenka s-snin bisestili f’medda.

Elenka s-snin bisestili f’medda

Kif tivverifika sena bisestili

  1. Ikteb Sena minn 1 sa 99999, pereżempju 2028. Is-sena preżenti tkun mimlija meta tinfetaħ il-paġna, u Din is-sena iġġibek lura għaliha.
  2. Ikklikkja Iċċekkja (jew agħfas Enter). It-tweġiba tiġi aġġornata hekk kif tikteb.
  3. Aqra l-verdett, imbagħad id-dettalji: Jiem fis-sena (365 jew 366), Jiem ta’ Frar, il-jum tal-ġimgħa li fih Id-29 ta’ Frar jaqa’ nhar, Is-sena bisestili preċedenti, Is-sena bisestili li jmiss u t-tweġiba fil-Kalendarju Ġuljan l-antik.
  4. Taħt Għaliex: ir-regola Grigorjana, pass pass, l-għodda turi d-diviżjonijiet li għamlet, biex tkun tista’ ssegwi r-raġunament jew terġa’ tużah f’tweġiba ta’ eżerċizzju.
  5. Biex tikseb lista, imla Minn u Sa f’Elenka s-snin bisestili f’medda u ikklikkja Elenka s-snin bisestili. L-għodda tgħodd is-snin, tisimma s-snin tas-sekli li tqabbżu, u Ikkopja jikkopja l-lista. Medda tista’ tkopri sa 10,000 sena.

Ir-regola tas-sena bisestili

Il-kalendarju Grigorjan, użat kważi kullimkien illum, għandu tliet testijiet:

  • Sena li tinqasam b’4 hija bisestili (2024, 2028)…
  • …ħlief sena li tinqasam b’100, li hija sena komuni (1900, 2100)…
  • …sakemm ma tinqasamx ukoll b’400, li terġa’ tagħmilha bisestili (2000, 2400).

Fil-kodiċi, dan huwa (year % 4 === 0 && year % 100 !== 0) || year % 400 === 0. Fuq ċiklu ta’ 400 sena, ir-regola tagħti 97 sena bisestili minflok 100, allura s-sena medja tal-kalendarju ddum 365.2425 jum. Is-sena solari (tropikali) iddum madwar 365.2422 jum, għalhekk il-kalendarju Grigorjan jitbiegħed b’jum biss kull madwar 3,000 sena.

Il-kalendarji Ġuljan u Grigorjan

Il-kalendarju Ġuljan, introdott minn Ġulju Ċesri fis-snin 46–45 QK, kellu regola aktar sempliċi: kull sena li tinqasam b’4 hija bisestili, inklużi s-snin tas-sekli. Is-sena medja tiegħu ta’ 365.25 jum hija twila bi madwar 11-il minuta, u sas-seklu 16 il-kalendarju kien 10 jiem lura mill-istaġuni. Il-Papa Girgor XIII irranġa dan fl-1582: wara l-Ħamis 4 ta’ Ottubru ġie l-Ġimgħa 15 ta’ Ottubru, u ġiet miżjuda l-eċċezzjoni tas-sekli.

L-adozzjoni saret gradwalment. Pajjiżi Kattoliċi bħal Spanja, il-Portugall u l-Italja biddlu fl-1582, u Franza f’Diċembru tal-istess sena. Il-Gran Brittanja u l-kolonji tagħha, inklużi l-Istati Uniti futuri u partijiet mill-Kanada, stennew sal-1752, meta wara l-Erbgħa 2 ta’ Settembru ġie l-Ħamis 14 ta’ Settembru. Ir-Russja biddlet fl-1918 u l-Greċja fl-1923. Meta l-għodda tgħid li ż-żewġ kalendarji ma jaqblux (1700, 1800, 1900, 2100…), dik hija eżattament it-tip ta’ sena li tagħmel id-dati qodma diffiċli. Għal snin qabel l-1582, l-għodda tapplika r-regola Grigorjana lura (il-kalendarju Grigorjan proleptiku), li hija l-konvenzjoni tal-ISO 8601 u tal-biċċa l-kbira tas-software.

Fatti dwar id-29 ta’ Frar

  • Sena bisestili għandha 366 jum, jiġifieri 52 ġimgħa u 2 jiem, allura data tiċċaqlaq b’żewġ jiem tal-ġimgħa fis-sena wara d-29 ta’ Frar (minflok b’wieħed).
  • Persuna li twieldet id-29 ta’ Frar għandha għeluq is-snin veru darba biss kull erba’ snin (xi drabi tmien snin, madwar l-1900 jew l-2100). Madwar 1 persuna minn kull 1,461 titwieled f’dak il-jum. Ħafna jiċċelebraw fit-28 ta’ Frar jew fl-1 ta’ Marzu f’snin komuni; id-data legali biex tilħaq età tiddependi mil-liġi lokali.
  • Iċ-ċiklu Grigorjan ta’ 400 sena għandu eżattament 146,097 jum, li huwa numru sħiħ ta’ ġimgħat (20,871). Dan huwa għaliex il-kalendarju jirrepeti kull 400 sena, inklużi l-jiem tal-ġimgħa.
  • Is-sena tas-seklu li jmiss li titqabbeż hija l-2100: m’hemmx 29 ta’ Frar fl-2100.

Mistoqsijiet frekwenti

L-2028 hija sena bisestili?

Iva. L-2028 tinqasam b’4 u mhux b’100, allura għandha 366 jum u d-29 ta’ Frar 2028 jaqa’ nhar ta’ Tlieta. Is-sena bisestili ta’ qabelha hija l-2024 u dik ta’ warajha l-2032.

Għaliex l-2000 kienet sena bisestili imma l-1900 le?

It-tnejn huma snin ta’ seklu, li jinqasmu b’100. Ir-regola Grigorjana żżomm sena ta’ seklu bħala bisestili biss jekk tinqasam ukoll b’400: 2000 ÷ 400 = 5, allura kienet bisestili, filwaqt li l-1900 ma tinqasamx b’400, allura kienet sena komuni.

Kemm hemm snin bisestili f’seklu?

Normalment 24, għax is-sena tas-seklu nnifisha titqabbeż. Is-sekli li jispiċċaw f’sena li tinqasam b’400 (bħal 1901–2000, li tinkludi l-2000) għandhom 25. Uża Elenka s-snin bisestili biex tgħodd għal kwalunkwe medda.

Żewġ snin bisestili jistgħu jkunu tmien snin 'l bogħod minn xulxin?

Iva, madwar sena ta’ seklu maqbuża: l-2096 hija bisestili, l-2100 le, u dik li jmiss hija l-2104. L-istess ġara bejn l-1896 u l-1904.

L-għodda taħdem għal snin qabel l-1582?

Taħdem, imma tuża r-regola Grigorjana mġebbda lura. Id-dokumenti storiċi ta’ dak iż-żmien, u tal-Gran Brittanja u l-kolonji tagħha sal-1752, kienu jużaw il-kalendarju Ġuljan, li l-għodda turi separatament.